Marta Wasilczyk – ceramiczka

Rocznik: 1957

Wykształcenie: mgr Historia Sztuki Katolicki Uniwersytet Lubelski.

Praca:

od 1983 r. nauczycielka ceramiki i tkaniny artystycznej w Zespole Szkół Plastycznych im. C.K. Norwida w Lublinie

od 1994 roku prowadzi własną Pracownię Ceramiki Artystycznej

Pracowała również przez 3 lata jako etnograf w Muzeum Wsi Lubelskiej (opracowała zbiory tkanin i ceramiki ludowej).

Swoje wyroby wykonuje z gliny oraz szamotu „z wolnej ręki” i na kole garncarskim. Inspiracją są naczynia ludowe, archeologiczne i antyczne. Stara się połączyć osiągnięcia przeszłości ze współczesnymi wymaganiami estetyki. Jest zaangażowana w działania edukacyjne zmierzające do ratowania ginącego rzemiosła – garncarstwa. Uczestniczy w festynach archeologicznych, pokazach ginących zawodów w całej Polsce, współpracuje z muzeami prezentując stare techniki wytwarzania naczyń historycznych.

Od wielu lat realizuje z Muzeum Nadwiślańskim w Kazimierzu Dolnym program badawczy archeologii doświadczalnej, odtwarzając technologię wyrobu i wypału ceramiki wczesno-średniowiecznej. Wraz z Muzeum w Hrubieszowie realizowała program zmierzający do rekonstrukcji naczyń gockich.

Publikacje:

- „Ceramika chodlikowska – rekonstrukcja procesu wytwarzania wczesnośredniowiecznej ceramiki naczyniowej” 2007 r.

- film edukacyjny „Zrodzona z żywiołów – ceramika chodlikowska” 2006 r.

„Wczesnośredniowieczny warsztat garncarski w świetle archeologii doświadczalnej”, oraz ” Odtwarzanie wczesnośredniowiecznych technik wypału naczyń ceramicznych” w ” Archeologia doświadczalna w grodzisku Żmijowiskach” Kazimierz dolny 2014r.

Jest autorką licznych publikacji na temat dydaktyki i metodyki nauczania w szkołach plastycznych, jak również opracowań na rzecz technik i technologii odtwarzania ceramiki pradziejowej i wczesnośredniowiecznej, współpracuje z pismem
„Szkło i ceramika”

Nagrody i wyróżnienia:

I nagroda w ogólnopolskim przeglądzie Garncarstwa i rzeźby ceramicznej 1998 r. zorganizowanym przez Fundację Cepelia” – Polską Sztukę i Rękodzieło,

I nagroda w ogólnopolskim konkursie ceramicznym „Struny światła” Zakopane 2009 r.

II nagroda w ogólnopolskim konkursie ceramicznym „Sonata ceramiczna”, Zakopane 2011 r.

II nagroda za udział w wystawie „Na Wodzie” w ramach 8 Warszawskich Spotkań Ceramicznych – Warszawa 2012 r.,

I nagroda w wystawie „Na Wodzie” w ramach 9 Warszawskich Spotkań Ceramicznych – Warszawa 2013 r.

III nagroda w ogólnopolskim konkursie ceramicznym „Kadr z szamotem w tle”, Zakopane 2014 r.

Za osiągnięcia pedagogiczne i wybitny wkład w rozwój szkolnictwa artystycznego w Polsce otrzymała:

Medal Komisji Edukacji Narodowej 2010 r.,

nagrody Dyrektora Centrum Edukacji Artystycznej: 2004 – II stopnia, 2007 – I stopnia, 2011 – II stopnia,

oraz liczne nagrody Dyrektora Szkoły, ocenę pracy – wyróżniającą.

Wystawy:

1996 r. – Galeria 31 w Lublinie

1998 r. – Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie

2006 r. wystawa autorska Z prochu ziemi”, Zamek w Janowcu

2001 – 2010 r. – coroczne wystawy poplenerowe Ceramiczne Dialogi, Różne oblicza ceramiki”

2009 r. – „Zrodzona z żywiołów” wystawa indywidualna, galeria Norwidium w ZSP w Lublinie

2010 r. – wystawa pokonkursowa „Homo Quadratus Ostroviensis” X Międzynarodowy Salon Sztuki BWA Ostrowiec Świętokrzyski

2010 r. – wystawa zbiorowa „Złota Linia” Galeria u Attavantich CKiP w Jarosławiu

2010 r. – wystawa zbiorowa „Przeżyjmy to jeszcze raz” Galeria u Attavantich CKiP w Jarosławiu

2011 r. – wystawa autorska „Ceramiczne Divertimento” Centrum Promocji Lubelszczyzny

2012 r. – wystawa autorska „Zapisane w glinie” Radzyński Ośrodek Kultury Radzyń Podlaski

2014 r. – wystawa autorska „Szorstkość szamotu” Puławska galeria sztuki Aneks, Puławy

2014 r. – wystawa autorska „Impresje ceramiczne” JUNG Pałac Czartoryskich w Puławach

oraz liczne wystawy zbioroweCeramiczne dialogi,Różne oblicza ceramiki- Warszawa, Nowy Wiśnicz, Kalisz, Cieszyn, Majówki artystyczne Złotej Linii, wystawy poplenerowe Międzynarodowego Pleneru Malarsko - Rzeźbiarskiego w Łańcucie.

Aktywność:

Jest członkiem założycielem Związku Artystów Pedagogów Ceramiki i Rzeźby, Związku Ceramików Polskich, Grupy Twórców Złota Linia. Uczestniczy w ogólnopolskich i międzynarodowych plenerach ceramicznych: Nowy Wiśnicz, Cieszyn, Kalisz, Łańcut oraz w Warszawskich spotkaniach ceramicznych CPK – Praga Południe Warszawa.

Realizowała programy na rzecz edukacji finansowane ze środków UE, w tym jest autorką Letniej Szkoły Rzemiosł w Opolu Lubelskim 2011 r. adresowanej do utalentowanej młodzieży z Liceów Plastycznych (Lublin, Nałęczów, Jarosław).

Współpracuje z licznymi instytucjami m.in:

Instytut Archeologii i Etnologii PAN w Warszawie

Muzeum Nadwiślańskie w Kazimierzu Dolnym

Muzeum Wsi Lubelskiej

Muzeum im. ks. Stanisława Staszica w Hrubieszowie

Ośrodek „Brama Grodzka Teatr NN” w Lublinie,

Miejski Ośrodek Kultury i Sportu w Myślenicach.

Rezerwat archeologiczny Zawodzie w Kaliszu.

 

5 PYTAŃ

1. Moje artystyczne inspiracje

W poszukiwaniach artystycznych inspiracji pomocne są mi stare skorupy naczyń, z przed tysięcy lat, wyjęte przez archeologów z ziemi. Tak jak garncarze dawnych kultur dotykam gliny z respektem, gdyż wiem, że jest to materiał niezwykły - wpisany w przestrzeń Genesis, eschatologie, z biegiem wieków napełniony mądrościami mistycznymi, gnozą, magią rytów i symboli.

Warto niekiedy popatrzeć za siebie wstecz, w głąb czasu, by uświadomić sobie, co zawdzięczamy setkom pokoleń ludzkich, które przed nami żyły i tworzyły. Czerpię wiedzę tajemną od garncarzy i ceramików z przeszłości, którzy tak znakomicie opanowali proces oczyszczania i przygotowania gliny do pracy. Potrafili zestawiać masy ceramiczne z różnorodnymi domieszkami, uszlachetniając w ten sposób tworzywo i poprawiając jego właściwości, budować piece, władać ogniem. Do mistrzostwa doprowadzając sztukę pokrywania wyrobów kolorowymi szkliwami, czy angobami. Dbali przy tym o urodę zwykłego garnka, czerpaka na wodę, dzbana, misy, talerza, a także figurek i magicznych przedmiotów. Dbali o urodę każdego glinianego drobiazgu, uważając, że glina to znakomity surowiec do realizacji zarówno dzieł sztuki, jak i rzemiosła artystycznego.

To spoglądanie w głąb czasu, analiza dokonań minionych pokoleń i wieków sprawia, że jest mi szczególnie bliska średniowieczna estetyka blasku, metafizyka światła. To też w swoich ceramicznych przedmiotach szukam powierzchni chwytających lub je przepuszczających. W zależności od oświetlenia moja ceramika mieni się tęczowymi refleksami, lśniąc migotliwie. Szukam niezwykłych faktur i struktur nadających powierzchniom ceramicznym żywą migotliwość, złotniczo-jubilerską kunsztowność i kosztowność. Za każdym razem, kiedy biorę bezkształtną bryłę gliny do ręki, mam wrażenie, iż dotykam mistycznych tajemnic tworzywa. Ożywiam glinę za pomocą tylko mi znanych zaklęć.

2. Czuję się artystką… bo widzę w bezkształtnej bryle gliny coś, czego inni nie widzą, bo potrafię „błoto” zamienić w „złoto”. Sprzęgnąć żywioły: ziemi, wody, powietrza i ognia w akcie tworzenia. W ogniu odnaleźć analogię mocnego jak żar
i delikatnego jak płomyczek „Tchnienia Bożego”, które przemienia miękką glinę w materiał twardy jak skały. Z prochu ziemi powołuję do życia świat form pełen zmysłowego czaru.

3. Moje ulubione własne dzieło ….

Serce zapachu, jasminum” – praca wykonana na konkurs „Kadr z szamotem w tle”{ Zakopane 2014. do filmu „Jasminum” J.J. Kolskiego.

(Natasza w filmie „Jasminum” J.J. Kolskiego opisuje proces tworzenia zapachów. Tłumaczy, że dobre perfumy mają strukturę piramidy – na jej szczycie nuta wstępna – „głowy” – to ją czujemy zaraz po rozpyleniu zapachu, u podstawy – baza, głębia zapachu, która nadaje perfumom trwałość, lecz o istocie pachnidła decyduje nuta środka, nazywana „sercem zapachu”. To w niej ujawnia się całe bogactwo wonnych akordów. W swojej formie ceramicznej próbowałam odnieść się do tej zapachowej piramidy – było to zadanie karkołomne. Trzeba było odczuwane emocje związane z zapachem, wybitnie subiektywne, ulotne doznania sensoryczne, interakcje węchowe, zamienić w formę materialną, odbieraną okiem i dotykiem, formę magicznie piękną, przyciągającą swoją strukturą, ilustrującą pełne spektrum jaśminowego rażenia, dokonać transformacji jednej rzeczywistości w drugą).

4. Istotą sztuki jest – tworzenie z pasją.

5. Dla Lublina chciałbym stworzyć - „Anioła opiekuńczego”.